تصوف راهي است به سوي حقيقت که توشه آن عشق، روش آن يک سو

 نگريستن ومقصد آن خداست .

هدف تصوف :

تصوف شناخت حقيقت است، آن چنان که مي بايد نه آن سان که افهام و عقول

 فلاسفه بامنطق واستدلال آن را مي پذيرند، بلکه شناخت حقيقت با چشم دل و

وجدان، به طريق کشف و شهود .

صوفي کيست ؟

صوفي کسي است که با پاي عشق و ارادت به سوي حقيقت گام برمي دارد.

صوفي معتقد است که شناخت حقيقت ، تنها براي انسان کامل ميسر است.

صوفي مقهور نفس اماره نيست و از اغراض و امراض نفساني خالي است.

براي صوفي مظهر و نمونه انسان کامل از نظر عيني در دنياي خارج

علي بن ابيطالب (ع) پسرعم پيغمبراسلام است .

همچنين به نظر صوفيه، اقطاب ( قطبها) و مشايخ طريقت، انسانهايي مي باشند

که هر يک به درجاتي از کمال رسيده اند.

 غالبا اين سوال پيش مي آيد که : در حالي که علي (ع) شاگرد مکتب محمد (ص)

 بوده است، چرا صوفيه علي (ع) را نمونه انسان کامل مي دانند؟

 جواب آن است که : در واقع صوفيه رسول اکرم (ص) را انسان کامل،

بلکه اکمل مي دانند وکمال انساني آن حضرت، اعطائي است از طرف خدا،

اما " علي عليه السلام " درمکتب حضرت محمد (ص) از راه مريدي به مرادي

رسيده و از نظر آداب مريدي ،شاخصي براي صوفيه است.

صوفي مي گويد : تنها طريق انسان کامل شدن ، آن است که تحت تربيت

استادي کامل بتوان خود را تصفيه نمود و به کمال رسيد.

اين دوره تربيت را " طريقت " مي نامند.

                                       هو

                                      121

تمنا

تـمـنـا کـن،تـمـنایـت نیـاز است                تمنای دل عاجز،نماز است

اگـرازچـشـم مجـنون توبـبینـی                 نگاهش بهرلیلی،همچورازاست

تـمـنـا،مـیـتـواند عـشـق بـاشــد                همی لیلی پراز رازونیازاست

اگـرپیداشـودعـشـقی هم امروز                سزایش هم چرانیدن غازاست

ولی اکنون تمنا صحبت ماسـت               که دردوران ما،مرتازآز است

اگـرخـواهی روی مـیـخـانه دل               سریعترروکه اکنون درب بازاست

هـمی عـلـم و ادب آمـوز،زیـرا               نیازت آید اَر کارت نماز است

شـنـو ازمـن تـوای داناتـرازمن               توکل بر خدای یکه تاز است

رَبَّنا اَفرِغ عَلَينا صَبراً وَ ثَبِّت اَقدامَنا وَ انصُرنا عَلَي القَومِ الکافِرين

برادران من

امتیاز انسان از سایر جانداران به عقل و فکر پایان بین است و کودک از اول تولد مانند سایر حیوانات است ولی به نمو تن فکر او هم بیشی می‌گیرد و پایان سنجی او افزون می‌گردد و از دانسته و دیده و شنیده خود پی به نادانسته برده به آثار سایر موجودات هم پی می‌برد و به آرایش و پیرایش بدن جسمانی و لوازم آن در درون و بیرون می‌پردازد و هر اندازه فکر را بیشتر به کار می‌اندازد و مقدمات فراهم‌تر باشد بهتر نمو کرده و چنانچه مشهود است متدرجاْ به آثار و اسرار عالم خلقت پی برده برای استفاده نوع خود اختراعات کرده و صناعات به وجود می‌آورد ولی نباید به همین اندازه بسازد و فکر را صرف خارج وجود خود نماید و همت خود را در بدن و لوازم آن که فانی است صرف نماید بلکه به خود آمده تامل نماید:

از کجا آمده‌ام آمدنم بهر چه بود

به‌ کجا می‌روم آخر ننمایی وطنم

 مقتضای همان رتبه مشهود و متجلی است.

عالم اول، عالم وجود مطلق است

عالم دوم عالم اسما و صفات است

عالم سوم عالم اعیان ثابته که آنرا غیب مطلق گویند

عالم چهارم عالم جبروت است که به عالم مثال مطلق معروف است

عالم پنجم عالم ملکوت است که آنرا عالم ارواح گویند

عالم ششم عالم برزخ است که به مثال مقید مشهور است 

 عالم هفتم عالم ناسوت است که آنرا عالم شهود مطلق یا عالم ملک گفته اند.

اینها مراتب تجلیات وجود است که درویش در قوس صعود این عوالم را سیر میکند و در

 هر یک از مراتب مذکور او رامنزلی می شود

پیران طریقت این مراتب را در اسفار سبعه به مدد الهی طی میکنند.

                                  بی گمان دست علی باشد همیشه یار او

نماز، جامع  خصال سه گانه (شریعت . طریقت . حقیقت )میباشد. آنچنانکه امیرالمؤمنین علی(ع) میفرماید:

شریعت، بندگی حق است به حق وطریقت حضور در حق است به حق وحقیقت مشاهده حق است به حق.

 امام جعفر صادق(ع) میفرمایند:

 نماز خدمت و قربت و وصلت است.خدمت همان شریعت است و قرب همان طریقت و وصلت همان حقیقت است .در اصل کلیّه احکام این مراتب سه  گانه را شامل میشوند. برای مثال:

صوم (روزه) در شریعت به امساک از اََکل و شرب و غیرآنهاست و در طریقت به امساک ازاوهام و اشتغال به محبّت ربّ الانام. و حجّ در شریعت زیارت بیت الله است و در طریقت زیارت تجلیّات الله تعالی و در حقیقت فناء فی الله است. حجّ همان زیارت بیت است و حجّ مردان خدا زیارت صاحب خانه.

 هنگامی که سالک آنچه را که ذکرش گذشت رعایت کند بشرح صدر خود رسیده و در اطوار عبادات وطاعات، زبان و جوارح به انوارملکات نفسانیّه تقویت میشود ومصداق قوله تعالی میگردد که:

الله ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظّّلمات الی النّور سورۀبقره (2) آیۀ 257 

( خدای، ولی مومنان است و آنان را از ظلمات به نور در ﻣﯽآورد) و به حکماخلاصش، چشمه های حکمت از قلب او به زبانش جاری میشود وچیزهایی را میبیند که نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه برقلب بشری خطور کرده وتجلیّات صفات را به عین عیان میبیند. هرگاه خداوند خیر بنده ای را خواهد چشم دلش را بازکند و در سلوک، امرش را به جذبه برساند، و نسیم رحمت را به او ملحق سازد و بکرامات ذاتی،اورا مساعدت ویاری نماید.

ولی برای رسیدن راهی جز رفتن نیست !!!

کلمه هو حرف فرد است و اشاره به فردانيت خداوند دارد. هو نه نام است نه صفت اما

 اشاره به خداوندي است که او را هم نام است و هم صفت، که اين خود دليل يکتائي

خداوند است.

درويش که در تنهائي خلوت، از دل هو مي کشد اشاره به طهارت عزت و تقدس و علو

 و جبروت و مجد و جلال خدا دارد.

اگر  همهء صفات خداوند را  بر شمريم همه از سر  زبان و جان  مي گوئيم مگر هو که از

 ميان جان و از اعماق درون بر مي آيد و از صميم سينه به ته دل.

زبان و لب را با هو کاري نيست، درويشان الهي که دلي صاف و همت عالي و سينه اي

 خالي دارند چون  از ته دل هو  سر ميکشند  مقصود ايشان جز حق تعالي نيست و  تا

درويش از ته دل هو نکشد حقيقت هويت بر او منکشف نگردد.

درويش که از ته دل هو گويد به روشنائي هدايت يهدي الله لنور من يشاء منور گشته

و به زيور ايمان آراسته و شعاع  توحيد  الهي  در او  تافته  است . درويش  از  ته دل  هو

مي کشد تا خداي تعالي  تاج  عزت  و  استحقاق  هويت  بر سر او نهد و  بر بساط راز و

 سر  ازلي  و اخفي او را راه  دهد و راه  ايمان را بر دل هو  کشيدهء درويش روشن نمايد

يا هو يا هو   يا من  هو

يا من   ليس    الا   هو

رسيد مُژده كه ايّـام  غم نخــواهد ماند     

                                          چنـان نماند و چنين نيـزهـم نخواهد ماند

سحركرشمۀ صُبحم بشارتي خوش داد   

                                          كه كـَس هميشه به گيتي دُژم نخواهدماند

  مـن اَرچه در نظـر يار خاكسـار شـدم        

                                          رقيـب نيــز چنين محتـرم نخــواهد ماند

    چو پرده داربه شمشيرمي زند همه را         

                                          كسي مُــقيم حــريـم حَــرَم نخــواهد ماند   

     چه جاي شُكروشكايت زنقش نيك وبداست    

                                          چـو برصحيفۀ هستي رقم نخــواهد ماند

   سرود مجلس جمشيد گفته اند اين بود        

                                          بيـار جــام كه دوران جَــم نخــواهد ماند

غنيمتي شِمُـراي شمـع وصـل پروانه    

                                          كه اين معامـله تا صُـبحدم نخــواهد ماند

  توانگرا دل درويش خودبه دست آور    

                                          كه مخزن زر و گنـج درم نخــواهد ماند

 بدين رواق زبرجد نوشته اند به زر  

                                          كه جُـز نكويي اهـل كـَرَم نخــواهد ماند

ز مهـرباني جـانـان طمع مَبُـر حــافـظ

                                                     كه نقش جورونشان ستم نخواهدماند

هو

121

هماي اوج سعادت به دام ما افتد
اگر تو را گذري بر مقام ما افتد
حباب وار براندازم از نشاط كلاه
اگر ز روي تو عكسي به جام ما افتد
شبي كه ماه مراد از افق طلوع كند
بود كه پرتو نوري به بام ما افتد
ملوك را چو ره خاكبوس اين در نيست
كي التفات مجال سلام ما افتد
چو جان فداي لبت شد خيال مي بستم
كه قطره اي ز زلالش به كام ما افتد
خيال زلف تو گفتا كه جان وسيله مساز
كز اين شكار فراوان به دام ما افتد
ز خاك كوي تو هردم كه دم زند حافظ
نسيم گلشن جان در مشام ما افتد
به نا اميدي از اين در مرو بزن فالي
بود كه قرعه دولت به نام ما افتد

آرام بخش این دل ریش تویی

طوفان فزاینده مرا غرق نمود

یاد آور راه کشتی خویش تویی

----------------------------------------------------------------------------

فرخ روزی که فارغ از خویش شوی

هر که بر چهره از این داغ نشانی دارد

دل نشان شد سخنم تا تو قبولش کردی

آری٬آری٬سخن عشق نشانی دارد

صد بوسه مهر بر جبین می زندش

این کوزه گر دهر چنین جام لطیف

می سازد و باز بر زمین می زندش

خاک تن من به باده آغشته کنید         وزکالبدم خشت سرخم سازید

                                           هو

                                          121

پـسـر شـیـر خـدا

دوش از غصـه هجرت ز تـنم جانم رفـت           گـویی ازهردوجهان نوردوچشـمانــم رفت

نــام عـشــق همـرَه تو زعــالــم بـالا آمــد            به خــدا عـشـق که آمـد،هـمه جانانــم رفت

من ندانم که ز هجرت چه کـسی شـاد شود          چـون که بـا رفـتن توآن لب خـندانــم رفت

سـاقی تـشـنه لـبان در به در آب شـد اسـت          آب دردست و به مولا که دو دستانــم رفت

نیـزه ها چون همه شمـع اند و تویی پروانه         وای برمـا به چه وضعی شَه شاهانــم رفت

چه بگویم که از آن شـیر زن خـیمه نـشـین         لالــه هــا پرزد واز دسـت عـزیزانــم رفت

ســالـهـا خُـم می از برکـت تو جوشــان بود         تـا که ما چشـم زدیـم جـمع اسـیرانــم رفت

این سخن بشنوازایمان که دلش چون خون شد      پـســـر شـیـــر خـــدا رسـتم دسـتانــم رفت

دانی که چرا همی کند نوحه گری ؟

یعنی که نمودند در آیینه صبح

کز عمر شبی گذشت و تو بی خبری

بر مرقد شاه نعمت الله ولی                       ديدم که نوشته اند با خط جلی

کاين پيکر خفته اندرين خاک عزيز             شاهی است ولی گدای درگاه علی

گفت پیغمبر ز سرمای بهار
تن مپوشانید یاران زینهار

زآن که با جان شما آن می کند
کان بهاران با درختان می کند

بس غنیمت باشد آن سرمای او
در جهان بر عارفان وقت جو

در بهاران جامه از تن برکنید
تن برهنه جانب گلشن روید

لیک بگریزید از بر و خزان
کان کند کان کرد با باغ ورزان

راویان این را به ظاهر برده اند
هم بر آن صورت قناعت کرده اند

بی خبر بودند از سر آن گروه
کوه را دیده ندیده کان بکوه

آن خزان نزد خدا نفس و هواست
عقل و جان همچون بهار است و تقا ست

گر تو را عقلی ست جزوی در نهان
کامل العقلی بجو اندر جهان

جزو تو از کل او کلی شود
عقل کل بر نفس چون غلی شود

پس به تاویل این بود کانفاس پاک
چون بهار است و حیات برگ و تاک

از حدیث اولیا نرم و درشت
تن مپوشان زآنکه دینت راست پشت

گرم گوید سرد گوید خوش بگیر
تا ز گرم و سرد بجهی وز سعیر

گرم و سردش نو بهار زندگی است
مایه صدق و یقین و بندگی است

زان که زان بستان جان ها زنده است
زآن جواهر بحر دل آکنده است

بر دل عاقل هزاران غم بود
گر ز باغ دل خلالی کم شود

قومي ملوك طبع كه از روي سلطنت

گوئي كز احترام سلاطين كشورند

شاهان دلق پوش كه گاه حمايتي

زير گليمشان جم و خاقان و قيصرند

امروز از نعيم جهان چشم دوختند

فردا خود از كرشمه به فردوس ننگرند

منگر به چشم خوار در اين پا برهنگان

نزد خرد عزيزتر از ديدة سرند

آن کیست کز روی کرم با ما وفاداری کند

بر جای بدکاری چو من یک دم نکوکاری کند

دلبر که جان فرسود از او کام دلم نگشود از او

نومید نتوان بود از او باشد که دلداری کند

Powered By
  BLOGFA.COM